De gevlekte rotsen van Bright Angel
Complexe koolstofverbindingen verbergen zich in de modder van de Jezero-krater. Dat is wat NASA’s Perseverance-rover ontdekte. Het vond ze precies daar waar de zaken er al veelbelovend uitzagen. Deze verbindingen zijn gekoppeld aan dode organismen op aarde. Wetenschappers willen echter voorzichtig zijn. Levenloze dingen zoals meteorieten hebben deze verbindingen ook. Nog geen definitieve antwoorden.
Doorzettingsvermogen rolde in 2024 uit in een rots die Bright Angel heette. Het lag vlakbij een oude rivierbedding die een lang geleden uitgestorven meer voedde. De rotsen hier zagen er vreemd uit. Op verschillende oppervlakken verschenen gevlekte patronen. NASA-mensen noemden ze ‘luipaardvlekken’. Sommigen noemden ze ‘maanzaad’. Donkere cirkelvormige vlekken, amper een millimeter breed, bedekten de steen. Op aarde? Je zou op zoek gaan naar oude microben. Misschien hier ook? Misschien niet. Niet-biologische oorzaken zijn niet uitgesloten.
Deze patronen zijn nog steeds topkandidaten voor tekenen van oud leven. We hadden gewoon meer chemie nodig. Het SHERLOC-instrument voorzag daarin. Het zapt rotsen met ultraviolet licht om de gereflecteerde gloed te lezen. Ashley Murphy van het Planety Science Institute gebruikte het. Zij en haar team vonden macromoleculaire koolstof op de gemarkeerde rotsen. Ze vonden het zelfs honderd meter verderop in een andere rots van dezelfde formatie.
Context is alles
Macromoleculaire koolstof is belangrijk. Het hangt rond in extreem oude aardrotsen. Soms is dit het enige bewijs dat microben uit het verleden ooit hebben bestaan.
“Het vinden van deze organische macromoleculen… helpt ons te bepalen of de noodzakelijke… omgevingsomstandigheden om het leven in stand te houden daar ooit [bestaan hebben]”, zegt Murphy.
Maar aanwezigheid alleen is geen bewijs. Lewis Dartnell van de Universiteit van Westminster wijst opnieuw op het meteorietprobleem. Het team van Murphy merkte echter iets anders op. De koolstof hing samen met carbonaat- en sulfaatmineralen. Die vormen zich in water. Water is de andere grote vereiste.
Het vertelt ons over de geologie. De Jezero-krater was waarschijnlijk sowieso nat. Het vinden van watergebonden mineralen is dus niet schokkend. De macromoleculaire koolstof zelf is nieuw. Nog nooit eerder gezien op een rotsoppervlak als deze. Kyle Uckert van JPL zegt dat het ongebruikelijk is. Het lijkt sterker dan andere koolstof uit Mars die we hebben gevonden.
Het was overal in de modderstenen van Bright Angel. Dat verraste Uckert. Waarom? Niemand weet het. Nog.
Terug naar het laboratorium?
Dartnell houdt van het doorzettingsvermogen. Het bevestigt dat complexe organische stoffen miljarden jaren mee kunnen gaan. Een goed teken? Zeker. Maar SHERLOC heeft grenzen. Sean McMahon uit Edinburgh zegt dat het ons alleen vertelt dat de rotsen koolstofrijk zijn. Niet precies hoe de moleculen er structureel uitzien.
Is het biologie? Misschien. Kan SHERLOC het met zekerheid zeggen? Nee.
“We zouden de monsters terug naar de aarde moeten krijgen”, zegt McMahon.
De jacht gaat dus door. Wij hebben de koolstof. We hebben de context. We hebben het lichaam nog niet. Of wij?
