Hoe #psychedelische rock muziek en cultuur in de jaren zestig opnieuw definieerde
Het begon met een stem die klonk als smelten. Psychedelische rock is meer dan alleen een genre. Het was een culturele explosie eind jaren zestig, aangewakkerd door hallucinogenen als LSD en marihuana. De muziek weerspiegelt de door drugs veroorzaakte toestand door middel van feedback, elektronica en hartverscheurend volume.
De stijl ontstond in 1966 en werd de soundtrack van de bredere verkenning van het bewustzijn door de hippiebeweging. Het verhaal begint aan de westkust van Amerika. The Grateful Dead diende als huisband voor Ken Kesey’s zuurproef “The Happening”. Psychedelia ontstond in de San Francisco Bay Area, verspreidde zich over de Verenigde Staten en verspreidde zich vervolgens naar Europa. Tegen het einde van het decennium was het een mainstream rockfenomeen geworden.
VOA: waanzin en nihilisme
De westkust biedt verschillende landschappen. Deze omvatten Love, The Charlatans, The Doors en Jefferson Airplane. De gedenkwaardige zang van Grace Slick bepaalt het geluid van Airplane. In 1967 waren “Somebody to Love” en “White Rabbit” Top 10-hits. Deze nummers geven perfect de energie van het tijdperk weer.
Niet alle Amerikaanse psychedelische rock is leuk. De 13e verdiepingsliften in Austin, Texas bieden iets donkerder. Ze beschrijven de spirituele hartstocht van acid rock. Hun geluid is gebaseerd op overstuurde gitaren, versterkte feedback en zoemende thema’s uit de oosterse muziek. Frontman Roky Erickson is een briljant maar wilskrachtig genie. Hij werd later in het ziekenhuis opgenomen vanwege een psychische aandoening. De groep bracht vier wilde albums met eigenzinnige bluesmuziek uit voordat ze in 1969 ophielden.
Aan de oostkust is de sfeer anders. The Velvet Underground vertegenwoordigde de nihilistische, coole versie van het genre. Ze omarmden de psychedelische geluidstechniek, maar distantieerden zich van de ‘flower power’-cultuur.
Veteranenbands worden raar
Grote beroemdheden zullen geen gevolgen ondervinden van deze wijziging. The Beatles waren pioniers op dit gebied. Albums als Revolver (1966), Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band (1967) en Magical Mystery Tour (1967) introduceerden experimentele elementen bij het reguliere publiek. The Beach Boys brachten in 1966 Pet Sounds uit, een rijke, beklijvende en grensverleggende plaat. In 1966 schreven de Yardbirds “Shapes of Things”.
De Rolling Stones probeerden het toneel te betreden in Their Satanic Majesties Request (1967). Het deed het niet zo goed als hun eerdere werk. Tegelijkertijd creëerden bands als de Byrds meer commerciële versies van de originele psychedelische muziek. Ze sloegen een brug tussen ondergrondse experimenten en radiohits.
Britse excentriciteit en surrealisme
De Britse psychedelische pioniers creëerden een andere sfeer. Hun muziek zit vol eigenzinnigheid en surrealisme. Het is minder agressief en minimalistischer dan het Amerikaanse geluid. Deze stijl combineert improvisatie en geluidsexperimenten, wat resulteert in langere nummers. Het is een samensmelting van beatpoëzie, moderne jazz en oosterse instrumenten als de sitar.
Pink Floyd begon de trend in Groot-Brittannië. Deze cultuur omringt plaatsen als de Londense UFO Club en Middle Earth. De 14 uur durende Technicolor-droom van Alexandra Palace trok iconen uit de tegencultuur aan, zoals John Lennon, Yoko Ono en Andy Warhol. Pink Floyd’s vroege frontman en songwriter Syd Barrett regisseerde de band. Hij zette de muzikale onderzoeksethiek van acid rock voort met zijn eerste album, The Piper at the Gates of Dawn (1967). Deze plaat is rijk, hypnotiserend en baanbrekend. Tragisch genoeg verviel Barretts visionaire geest later in schizofrenie.
Een blijvende erfenis
Andere grote Britse artiesten ontwikkelden zich vanuit de underground ‘freak’-scene. Soft Machine is avant-gardistisch. De gekke wereld van Arthur Brown is een opera. Morgen namen ook Nice en de politieke anarchisten deel.
Er zijn maar weinig psychedelische bands die het langer volhouden dan één of twee albums. De impact van dit type is echter enorm. Het bracht een revolutie teweeg in mode, posterkunst en liveoptredens. Zijn invloed verspreidde zich naar vele terreinen.
Uit die kracht ontstaat heavy metal. Artrockbands als Emerson, Lake en Palmer zijn allemaal voortgekomen uit psychedelische bands als Nice. Krautrock heeft zijn wortels in experimentele Duitse bands als Can, Neu! en Tangerine Dream. Parliament Funk overbrugde samen met Jimi Hendrix de kloof tussen zwarte funk en psychedelische muziek.
Het geluid verdween niet. Het heeft echo’s van punk, rap en triphop. Triphop uit de jaren 90, een mix van hiphop en moderne psychedelische elementen. De erfenis van die tijd is nog steeds verweven in het DNA van de moderne muziek.
Genre verandert niet alleen de manier waarop muziek wordt gehoord. Het verandert de manier waarop mensen de werkelijkheid ervaren.
Je kunt de echo’s ervan nog steeds horen. De vraag is of we klaar zijn voor de volgende verschuiving in de verruiming van ons denken.
