John Wilkes Booth was niet zomaar een willekeurige misdadiger die Ford’s Theatre binnenliep. Hij werd geboren in de schijnwerpers. Zijn familie bestond uit gevierde acteurs, het soort theaterkoningen dat het negentiende-eeuwse Amerikaanse toneel domineerde. Ze waren beroemd. Hij was getalenteerd. Hij had de charme, de stem, het uiterlijk.
Dus waarom wordt hij herinnerd voor een vreselijke middag in april 1865?
In plaats van het applaus waar hij waarschijnlijk naar hunkerde, kreeg Booth de titel van de meest beruchte moordenaar uit de geschiedenis. Die avond, 14 april 1865, stapte hij het podium op van Ford’s Theatre in Washington D.C. en veranderde alles. Hij schoot president Abraham Lincoln neer. Het was niet alleen een misdaad uit hartstocht. Het maakte deel uit van een veel grotere, duisterdere samenzwering die erop gericht was de gehele leiding van de Unie omver te werpen.
Een familie van roem, een leven van schande
De naam Booth had gewicht. Edwin Booth, de oudere broer van John, was een van de grootste acteurs van zijn tijd. Johannes keek naar hem op. Hij wilde diezelfde aanbidding. Maar terwijl Edwin respect vond, merkte John dat hij in iets duisterder terechtkwam. Hij was een sympathisant van de Confederatie, geobsedeerd door het idee dat de nederlaag van het Zuiden een tragedie was en dat Lincoln de slechterik was.
Hij wilde niet alleen de president vermoorden. Hij wilde de kern van de regering van de Unie raken. Het plan was groter dan één man in een kist. Hierbij was minister van Buitenlandse Zaken William H. Seward betrokken. Seward was een belangrijk doelwit. Hij woonde in de buurt en samenzweerders stonden al klaar om hem diezelfde nacht aan te vallen.
De nacht dat alles veranderde
Lincoln woonde het toneelstuk Our American Cousin bij. Booth zag zijn kans schoon. Hij glipte de privébox van de president binnen. Het schot galmde door de zaal. Er brak chaos uit. Lincoln raakte dodelijk gewond. Hij zou de nacht niet overleven.
Maar daar stopte de samenzwering niet. Ongeveer tegelijkertijd gingen John Surratt en Lewis Powell naar het huis van William H. Seward. Powell sloeg de minister van Buitenlandse Zaken met een zwaard. Seward overleefde, zwaargewond maar levend. Het bredere complot was er niet in geslaagd de hele leiding uit te roeien, maar de schade was al aangericht.
Waarom het er vandaag toe doet
De daad van Booth ging niet alleen over wraak. Het was een wanhopige, gewelddadige poging om het tij van de burgeroorlog te keren. Hij dacht dat het doden van Lincoln een opstand zou veroorzaken. Dat gebeurde niet. In plaats daarvan veranderde het hem in een symbool van verraad. Al meer dan een eeuw staat zijn naam synoniem voor verraad.
Het verhaal van de familie Booth is een vreemde mix van artistieke erfenis en nationale schaamte. Edwin Booth werd een held vanwege zijn optreden bij de inwijding van het Lincoln Memorial. John? Hij blijft de man die de trekker overhaalde.
Geloofde hij dat hij Amerika aan het redden was? Waarschijnlijk. Besefte hij dat hij daardoor voor altijd herinnerd zou worden? Onwaarschijnlijk. Het podium is nu leeg. De stilte na het schot is wat de geschiedenis zich herinnert.
