Het is een insectenjacht. Niet voor insecten in uw keuken. Voor de gezondheid van onze rivieren.
In heel Schotland zijn de afgelopen vier jaar ruim zestig groepen vrijwillige ‘rivierdetectives’ ontstaan. Ze dragen geen wapens. Ze hebben netten en identiteitskits bij zich. Ze tellen eendagsvliegen, kokerjuffers en steenvliegen.
Mensen beschouwen riviervliegen als de kanarie van onze waterlopen. Als ze er niet zijn, is er iets mis.
Dat citaat komt van Erica Chapman. Ze coördineert vrijwilligers voor de Tweed Foundation. Het is een eenvoudige analogie, maar het werkt. Geen riviervliegen betekent meestal vuil water. Vuil water betekent problemen.
Het programma is niet nieuw. Het begon twintig jaar geleden in Engeland. Buglife trok in 2022 naar het noorden om uit te breiden naar Schotland. Het doel? Een systeem voor vroegtijdige waarschuwing. Regelmatige monitoring van het leven van ongewervelde dieren. Als de waterkwaliteit daalt, voelen de insecten dit als eerste. Dan weten wij het.
De meeste stroomgebieden hebben nu een team. Van Abhainn Gleann LeIRCAG in het uiterste noorden tot aan de Tweed en Cree in het zuiden. Er worden meer dan duizend enquêtes geregistreerd.
Wie bellen ze? Het Schotse Environment Protection Agency (Sepa). Ze hamsteren de gegevens niet. Elaine Rainey, natuurbeschermingsfunctionaris, zegt dat eventuele wijzigingen onmiddellijk naar Sepa gaan.
We zijn echter nog maar net begonnen. Dit jaar zijn de trainingen weer van start gegaan.
We zullen het programma blijven uitbreiden met officiële trainingen en het verstrekken van kits.
Verbindingen zijn belangrijk. Het maakt mensen uit als ze weten langs welk water ze lopen. Rainey wijst erop dat we allemaal profiteren van die interesse. Het is niet alleen wetenschap. Het is eigendom.
Specifiek in de Borders werkte Buglife samen met de Tweed Foundation. Er zijn al zes groepen actief. Peebles, Jedburgh, Anecrum, Heriot, Earliston, Walkerburn. Binnenkort vormen zich er meer in Coldstream en Eyemouth.
Waarom de stijging in plaatsen als Peebles? Misschien zijn het de vissers. Neil Macintyre heeft onlangs een training gevolgd in Eddleston Water. Hij vist al jaren op de rivier. Hij dacht dat hij zijn bugs kende. Hij had het mis.
Omdat ik al zo lang visser ben, wist ik het wel een beetje… deze training heeft mijn kennis naar een nieuw niveau getild.
Hij is een van de twaalf vrijwilligers daar. Ze tellen vliegen. Ze zoeken ook naar indringers zoals dodelijke garnalen. Niet-inheemse soorten worden gemarkeerd. Het is een tweefrontenoorlog voor schoon water.
Sepa houdt rivieren regelmatig in de gaten. Dit vrijwilligersnetwerk vult de gaten. Het maakt de responstijd sneller. Iedereen reageert.
Maar geven de bugs iets om onze responstijden?
De rivieren stromen beide kanten op.
