Wielka Brytania współpracuje z dziewięcioma innymi krajami europejskimi, w tym z Niemcami, Norwegią i Holandią, w ramach przełomowego porozumienia mającego na celu zwiększenie produkcji energii z morskich farm wiatrowych na Morzu Północnym. Inicjatywa ma na celu wzmocnienie niezależności energetycznej i zmniejszenie zależności od niestabilnych rynków paliw kopalnych.
Wspólna infrastruktura, wspólne korzyści… i potencjalne ryzyko
Kluczowym aspektem tej współpracy jest budowa kabli podmorskich (interkonektorów), które bezpośrednio połączą farmy wiatrowe w różnych krajach. Jest to zjawisko bezprecedensowe: obecnie kable łączą sieci krajowe, a nie pojedyncze farmy wiatrowe. Zwolennicy twierdzą, że obniży to koszty, kierując energię tam, gdzie jest ona najbardziej potrzebna.
Jednakże system ten wprowadza również element konkurencyjny: operatorzy farm wiatrowych mogą sprzedawać energię elektryczną oferentowi, który zaoferuje najwyższą cenę, co może spowodować wzrost cen w miarę wzrostu popytu. Dynamika ta wymaga starannej kontroli, aby zapewnić stabilność.
Kontekst polityczny i gospodarczy
Sekretarz ds. energii Ed Miliband sformalizuje zaangażowanie Wielkiej Brytanii w projekt w Hamburgu w Niemczech, z docelowym terminem zakończenia w 2050 r. Grupy branżowe, takie jak RenewableUK, twierdzą, że transakcja obniży koszty dla konsumentów i poprawi bezpieczeństwo energetyczne. Jednocześnie partie opozycji ostrzegają, że szybki rozwój farm wiatrowych może skutkować wzrostem rachunków za prąd.
Spór ten odzwierciedla szersze napięcie: chociaż energia odnawialna ma kluczowe znaczenie dla długoterminowego zrównoważonego rozwoju, jej krótkoterminowy wpływ gospodarczy pozostaje przedmiotem debaty. Wielka Brytania ma już dziesięć połączeń wzajemnych z Europą, a dane pokazują, że od 2023 r. zaoszczędziła konsumentom 1,6 miliarda funtów, łagodząc podwyżki cen.
Lekcje z Norwegii
Norwegia dostarcza pouczającego przykładu. Obawy związane z eksportem energii i rosnącymi cenami krajowymi doprowadziły do wprowadzenia nowych przepisów ograniczających sprzedaż energii w przypadku zagrożenia lokalnych dostaw oraz do odrzucenia propozycji budowy połączenia międzysystemowego ze Szkocją. Podkreśla to potrzebę równowagi pomiędzy współpracą międzynarodową a bezpieczeństwem energetycznym kraju.
Konsekwencje geopolityczne
Na szczycie omówione zostaną także kwestie bezpieczeństwa morskiej infrastruktury energetycznej z udziałem NATO i Komisji Europejskiej w obliczu rosnących obaw przed sabotażem. Odzwierciedla to rosnącą świadomość, że krytyczne aktywa energetyczne są podatne na niestabilność geopolityczną.
Globalna konkurencja
Zaangażowanie Europy w energię wiatrową kontrastuje z krytyką ze strony prezydenta USA Donalda Trumpa, który wielokrotnie odrzucał energię wiatrową jako zawodną. Chiny są obecnie liderem na świecie pod względem mocy morskich farm wiatrowych (43 GW z 83 GW), a za nimi plasuje się Wielka Brytania (prawie 16 GW). Wielka Brytania zabezpieczyła kontrakty na dodatkowe 20 GW pomimo krytyki z niektórych kręgów dotyczącej kosztów polityki „zero emisji”.
Ekspansja morskiej energetyki wiatrowej jest w równym stopniu transformacją energetyczną, co wyścigiem gospodarczym. Podczas gdy Wielka Brytania czyni postępy, dominacja Chin podkreśla potrzebę ciągłych inwestycji i innowacji, aby zachować konkurencyjność.
Inicjatywa symbolizuje dalsze zaangażowanie w energetykę wiatrową, obejmujące zobowiązanie do wspólnego rozwinięcia 100 GW z całkowitego potencjału regionu wynoszącego 300 GW do 2030 r. Oczekuje się, że projekt ten zapewni 20 GW z tej całkowitej do 2030 r.
Ostatecznie umowa ta stanowi pragmatyczny krok w kierunku większej niezależności energetycznej i współpracy regionalnej, ale jej powodzenie zależy od przezwyciężenia potencjalnych zagrożeń wynikających z dynamiki rynku i napięć geopolitycznych.
