Pod koniec 1924 roku w Republice Południowej Afryki odkryto skamieniałą czaszkę, która radykalnie zmieniła nasze rozumienie ewolucji człowieka. Odkrycie to, znane obecnie jako „Dziecko Taung”, dostarczyło pierwszego niezbitego dowodu na to, że Afryka jest kolebką ludzkości – kluczowego potwierdzenia teorii Karola Darwina. Jednak historia jego odkrycia bardziej przypomina przypadek i akademickie ambicje niż metodyczne wykopaliska.
Losowe wykrywanie
Czaszki nie odnalazł naukowiec, któremu przypisuje się jej analizę, Raymond Dart, ale studentka Josephine Salmons. Miejscowi pracownicy kamieniołomu w Buxton Limeworks w Taung wybili już czaszkę ze skały. Zgłoszono go firmie, a następnie przekazano Salmonsowi, który rozpoznał jego znaczenie i przyniósł go do klasy Darta.
Spragniony nowych odkryć geolog Robert Young sprowadził Darta, aby skontaktował się z pracownikiem kamieniołomu, panem de Bruyn. De Bruyn ostatecznie zidentyfikował odlew mózgu osadzony w skale i przekazał go bezpośrednio Dartowi. Warto zauważyć, że Dart później upiększał tę historię w swoich pamiętnikach, twierdząc, że sam wyjął czaszkę z dostarczonych pudeł – co w rzeczywistości nie miało miejsca.
Moment Urzeczywistnienia
Dart opisuje natychmiastowe uświadomienie sobie znaczenia skamieliny. „Gdy tylko zdjąłem pokrywkę… przebiegł mnie dreszcz podniecenia” – napisał. Czaszka, choć mała, wyraźnie przedstawiała stworzenie, które nie było ani w pełni małpą, ani w pełni człowiekiem. 23 grudnia udało mu się zobaczyć twarz czaszki.
W lutym 1925 roku w ciągu kilku tygodni opublikował swoje odkrycia w czasopiśmie Nature, nadając gatunkowi nazwę Australopithecus africanus, czyli „małpa-człowiek z Afryki Południowej”. Była to pierwsza prawie kompletna czaszka starożytnego hominida, jaką kiedykolwiek znaleziono, i dzięki niej Darth zyskał sławę naukową.
Dziedzictwo Dziecka Taung
Szacunki wykazały, że skamieniałości miały około 2,58 miliona lat. Wymiary czaszki wskazywały na dziecko w wieku około sześciu lat, chociaż nowsze badania sugerują, że w chwili śmierci miało ono trzy lub cztery lata. Naukowcy są obecnie przekonani, że była to kobieta.
Prawie pół wieku A. africanus był uważany za naszego bezpośredniego przodka. Jednak odkrycie „Lucy” (Australopithecus afarensis ) w Etiopii w 1974 r. — datowane na 3,2 miliona lat temu — ostatecznie zdetronizowało Dziecko Taung jako naszego najbliższego znanego wspólnego przodka.
Odkrycie Dziecka Taung pozostaje przełomowym momentem w paleoantropologii. Chociaż jego pozycja w drzewie genealogicznym człowieka została wyjaśniona, był to pierwszy ostateczny dowód na to, że początki ludzkości leżą w Afryce, co do dziś stanowi motywację do badań.
