Een heronderzoek van 250 miljoen jaar oude fossielen uit West-Australië heeft een meer diverse gemeenschap van vroege mariene amfibieën aan het licht gebracht dan eerder bekend was. De ontdekking, gedetailleerd beschreven in het Journal of Vertebrate Paleontology, toont aan dat deze waterroofdieren zich snel diversifieerden en zich over continenten verspreidden kort na de catastrofale massale uitsterving aan het einde van het Perm. Deze gebeurtenis, een van de dodelijkste in de geschiedenis van de aarde, maakte de weg vrij voor de opkomst van moderne mariene ecosystemen aan het begin van het tijdperk van de dinosauriërs.
De verloren fossielen en hun herontdekking
De originele exemplaren, verzameld tijdens expedities in de jaren zestig en zeventig vanuit de Kimberly-regio van West-Australië, werden aanvankelijk in 1972 geïdentificeerd als behorend tot één enkele soort: Erythrobatrachus noonkanbahensis. De originele fossielen gingen later echter verloren, wat aanleiding gaf tot een hernieuwde zoektocht door museumcollecties in Australië en de Verenigde Staten. In 2024 hebben onderzoekers met succes de gefragmenteerde overblijfselen gelokaliseerd en opnieuw beoordeeld.
Twee verschillende roofdieren: Erythrobatrachus en Aphaneramma
Gedetailleerde analyse, inclusief 3D-beelden met hoge resolutie, onthulde dat de fossielen feitelijk ten minste twee verschillende soorten trematosauride temnospondylen vertegenwoordigden: Erythrobatrachus en Aphaneramma. Erythrobatrachus was een groter roofdier met een bredere kop en een lengte van ongeveer 40 cm (16 inch), waarschijnlijk een topjager in zijn omgeving. Aphaneramma, eveneens ongeveer even groot, had een lange, dunne snuit, wat erop wijst dat hij gespecialiseerd was in het vangen van kleinere vissen. Beide amfibieën zwommen door de waterkolom en bezetten verschillende niches binnen hetzelfde leefgebied.
Mondiale distributie en snelle evolutie
Wat deze ontdekking bijzonder belangrijk maakt, is dat Aphaneramma -fossielen ook zijn gevonden in afzettingen van vergelijkbare leeftijd in Svalbard (Noorwegen), het Verre Oosten, Pakistan en Madagaskar. Dit suggereert dat deze vroege mariene tetrapoden zich snel verspreidden over onderling verbonden supercontinenten gedurende de eerste twee miljoen jaar van het Mesozoïcum. De fossielen leveren concreet bewijs dat het leven zich snel herstelde na het uitsterven van het Perm aan het einde, waarbij amfibieën een roofzuchtige rol vervulden voordat de dinosauriërs de zeeën volledig overnamen.
De fossielen bevestigen dat de vroegste mariene tetrapoden niet alleen het uitsterven overleefden, maar ook floreerden en zich in minder dan een miljoen jaar over de hele wereld verspreidden.
Deze bevindingen onderstrepen de veerkracht van het leven bij catastrofes en bieden cruciaal inzicht in de vroege evolutie van mariene ecosystemen. De Australische trematosauride blijft aantonen dat het herstel van de crisis aan het einde van het Perm veel dynamischer en geografisch wijder verspreid was dan eerder werd aangenomen.
